OSI (Open System Interconnection) Layers များအကြောင်း

OSI ဆိုတာဟာ Open System Interconnection လို့ ခေါ်ပါတယ်။ Network တွေ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု အပြန်အလှန် ချိတ်ဆက်ရာမှာ အခက်အခဲမရှိ လွယ်ကူချောမွေ့စေဖို့အတွက် International Organization for Standardization (ISO) အဖွဲ့ကြီးက ချမှတ်ထားတဲ့ စံနှုန်း (Standard) တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

ကမ္ဘာပေါ်မှာ ကွန်ပျူတာနဲ့ Networking Devices ထုတ်လုပ်တဲ့ ကုမ္ပဏီတွေ များစွာရှိပေမယ့် သူတို့အားလုံးဟာ ဒီ OSI Model စံနှုန်းကို လိုက်နာကြရပါတယ်။ ဒါမှသာ မတူညီတဲ့ တံဆိပ်တွေ၊ နည်းပညာ Platform တွေကြားမှာ အချက်အလက်တွေကို အဆင်ပြေပြေ ဖလှယ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

OSI Layers (၇) ခု၏ အမည်များ

OSI Model ကို အောက်ပါအတိုင်း Layer (၇) ခုနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားပါတယ်။ (အောက်ခြေမှ အထက်သို့ ရေတွက်ပုံအရ ဖော်ပြထားပါသည်)

1. Physical Layer (Layer 1)

2. Data Link Layer (Layer 2)

3. Network Layer (Layer 3)

4. Transport Layer (Layer 4)

5. Session Layer (Layer 5)

6. Presentation Layer (Layer 6)

7. Application Layer (Layer 7)

Layer တစ်ခုချင်းစီ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များ

7. Application Layer (User Interface)

User နဲ့ အနီးစပ်ဆုံးရှိတဲ့ Layer ဖြစ်ပါတယ်။ User တွေ Network ကို အသုံးပြုပြီး Data ပို့နိုင်ဖို့ ဒါမှမဟုတ် လက်ခံရရှိတဲ့ Data တွေကို မြင်တွေ့နိုင်ဖို့အတွက် လိုအပ်တဲ့ Services တွေကို ပံ့ပိုးပေးပါတယ်။

• ဥပမာ: Email ပို့ခြင်း (SMTP), Web ကြည့်ခြင်း (HTTP), File ပို့ခြင်း (FTP) တို့ ဖြစ်ပါတယ်။

6. Presentation Layer (Data Representation)

ဒီ Layer ကတော့ Application Layer ကနေ လာတဲ့ Data တွေကို Network ပေါ်မှာ သွားနိုင်မယ့် Format ပုံစံမျိုး ဖြစ်အောင် ပြောင်းလဲပေးပါတယ်။

• Encoding/Decoding: Data တွေကို Format ပြောင်းခြင်း။

• Encryption/Decryption: လုံခြုံရေးအတွက် ကုဒ်နံပါတ်များဖြင့် ဝှက်ခြင်း။

• Compression: Data ပမာဏ သေးငယ်သွားအောင် ချုံ့ခြင်း။

5. Session Layer (Communication Management)

Network ချိတ်ဆက်မှု (Connection) တစ်ခုကို အစပြုခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်းနဲ့ အလုပ်ပြီးတဲ့အခါ ရပ်စဲခြင်း (Terminate) တို့ကို လုပ်ဆောင်ပါတယ်။ Data တွေကို အပိုင်းလိုက် ခွဲဝေပို့ဆောင်ရာမှာလည်း ကူညီပေးပါတယ်။

4. Transport Layer (Reliability)

Data တွေကို အစမှ အဆုံးအထိ စိတ်ချရတဲ့ အနေအထားနဲ့ ရောက်ရှိဖို့ တာဝန်ယူပါတယ်။

• Error Control: Data များ လမ်းမှာ ပျက်စီးသွားခြင်း ရှိမရှိ စစ်ဆေးပေးပါတယ်။

• Flow Control: လက်ခံမယ့်သူရဲ့ Speed နဲ့ ကိုက်ညီအောင် Data ပို့နှုန်းကို ထိန်းညှိပေးပါတယ်။

3. Network Layer (Path Determination)

မတူညီတဲ့ Network တွေကြားမှာ Data Packets တွေ သွားနိုင်ဖို့ လမ်းကြောင်း (Route) ရှာဖွေပေးပါတယ်။

• Logical Addressing: IP Address တွေကို အသုံးပြုပြီး ဘယ်လမ်းက သွားရမလဲဆိုတာ ဆုံးဖြတ်ပါတယ်။

• Routing: Router များ အလုပ်လုပ်တဲ့ Layer ဖြစ်ပါတယ်။

2. Data Link Layer (Framing)

Network လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်မှာ အဆင်ပြေပြေ သွားနိုင်မယ့် Data Frame လေးတွေအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးပါတယ်။ Physical Layer ထဲကို Data တွေ မထည့်ခင် Collision (ဒေတာတိုက်မိခြင်း) မဖြစ်အောင် စောင့်ကြည့်ထိန်းသိမ်းပေးပါတယ်။

• Sublayers: LLC (Logical Link Control) နဲ့ MAC (Media Access Control) ဆိုပြီး နှစ်ပိုင်း ခွဲခြားထားပါတယ်။

1. Physical Layer (Hardware Connection)

ဒါဟာ အနိမ့်ဆုံး Layer ဖြစ်ပြီး Physical Media (ကြိုးများ၊ Connector များ) ပေါ်မှာ Data တွေကို Signal အနေနဲ့ အမှန်တကယ် ပို့လွှတ်တဲ့ Layer ဖြစ်ပါတယ်။

• Signals: ဒေတာတွေကို လျှပ်စစ်လှိုင်း (Electric Signal) သို့မဟုတ် အလင်းလှိုင်း (Optical Signal) အဖြစ် ပြောင်းလဲ ပို့ဆောင်ပေးပါတယ်။

အနှစ်ချုပ်

OSI (၇) လွှာဟာ Network သမားတစ်ယောက်အတွက် အခြေခံအကျဆုံးနဲ့ အရေးအကြီးဆုံး ဗဟုသုတ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီ Layers တွေအကြောင်းကို နားလည်ထားခြင်းဖြင့် Network တစ်ခုမှာ ပြဿနာတက်တဲ့အခါ ဘယ် Layer ကနေ စပြီး ဖြေရှင်းရမလဲ (Troubleshooting) ဆိုတာကို ပိုမိုလွယ်ကူစေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။